Bài văn nghị luận xã hội hay về đạo đức

Đề bài: Suy nghĩ của anh (chị) về lời dạy của Đức Phật: “Đạo đức là ngọn đèn sáng chiếu rọi mọi phẩm chất của con người. Đạo đức không phải là roi vọt dùng để hành hạ, làm nhục, làm khổ người ta”.

1. Mở bài

– Benjamin Franklin từng nói: Không bao giờ có một người thực sự vĩ đại mà lại không phải là một người thực sự đạo đức. Đạo đức là một thước đo quan trọng để đánh giá một con người. Có đạo đức là một điều quý giá. Song không phải ai cũng biết sử dụng đạo đức như thế nào cho có ý nghĩa.

– Nghĩ về đạo đức và cách dùng đạo đức, Đức Phật hàng ngàn năm trước đã có lời dạy: Đạo đức là ngọn đèn sáng chiếu rọi mọi phẩm chất của con người. Đạo đức không phải là roi vọt dùng để hành hạ, làm nhục, làm khổ người ta.

2. Thân bài

a) Giải thích

– Giải thích từ ngữ :

+ Đạo đức là những giá trị chuẩn mực về cư xử, hành động, suy nghĩ, thái độ của con người được cả xã hội công nhận.

+ Ngọn đèn sáng: chỉ sự soi sáng, dẫn lối.

+ Roi vọt: chỉ sự áp đặt, ràng buộc.

– Nội dung câu nói : Câu nói muốn ca tụng giá trị của đạo đức chân chính, giúp soi tỏ vẻ đẹp tâm hồn con người. Nhưng đạo đức không phải là những khuôn khổ, lao lý khắc nghiệt, kiềm tỏa, trói buộc con người khiến con người khổ sở cả về niềm tin và thể xác .

b) Bàn luận

(1) Đạo đức là ngọn đèn sáng chiếu rọi mọi phẩm chất của con người

– Đạo đức là một trong những chuẩn mực để soi sáng phẩm chất tốt và xấu của mỗi con người. Giá trị của một con người đến đâu, con người có vị trí như thế nào trong xã hội, một phần được đo đạc bằng đạo đức mà họ có .
– Đạo đức xu thế cho con người một lối sống có nghĩa vụ và trách nhiệm với chính mình ( tu dưỡng bản thân, biết yêu thương san sẻ với người khác, sống có văn hóa truyền thống … ), với những người xung quanh ( đồng cảm, bao dung, vị tha … ), với xã hội ( góp phần những giá trị tri thức, ý thức, vật chất cho xã hội tăng trưởng … ). Nhờ có đạo đức, con người kiểm soát và điều chỉnh hành vi của mình sao cho tương thích với quyền lợi của bản thân và hội đồng .
– Đạo đức chân chính giúp soi tỏ vẻ đẹp tâm hồn con người .

(2) Đạo đức không phải là roi vọt dùng để hành hạ, làm nhục, làm khổ người ta.

– Đạo đức không phải là sự áp đặt, giáo huấn con người, mà chỉ là cơ sở khuynh hướng giúp con người tự nhận thức về chính mình, tự xác lập một lối sống đúng đắn, tương thích. Người có đạo đức nên dùng đạo đức vào việc xu thế, trợ giúp những người xung quanh chứ không nên áp đặt, phán xét, chỉ trích người khác .

– Lòng vị tha, khoan dung là một phần làm nên đạo đức. Con người không ai hoàn hảo cả, ai cũng có những khiếm khuyết riêng, những điểm yếu riêng. Người có đạo đức không hành hạ, làm nhục, làm khổ người khác, thay vào đó là vị tha, thương yêu ngay cả khi người khác có nhiều lỗi lầm.

– Đạo đức còn có sự linh hoạt, phù hợp trong từng hoàn cảnh, đối tượng cụ thể. Cùng một hành động, trong trường hợp này là phù hợp với đạo đức, nhưng trong trường hợp khác lại là trái với đạo đức. Người xưa có câu ác đúng chỗ là thiện, thiện không đúng chỗ là ác cũng có nghĩa như vậy.

– Nếu đạo đức chỉ là roi vọt thì sẽ kìm hãm tính cá thể, cái tôi cá nhân, kìm hãm tự do cá nhân, dẫn đến kìm hãm sự phát triển của xã hội. Đạo đức phải trở thành phần bổ sung cho con người, định hướng cho con người chứ không phải dập khuôn, áp đặt tất cả mọi người phải có những phẩm chất giống nhau.

(3) Mở rộng, phản đề

– Trong xã hội thời nay, có không ít kẻ sống thiếu đạo đức, làm những việc xấu so với những người xung quanh. Báo chí hàng ngày vẫn đưa tin về những tội ác, về những hành vi rơi lệch, thậm chí còn thiếu tâm tính của con người. Cuộc sống của bản thân những kẻ thiếu đạo đức sẽ không hề tốt đẹp. Xã hội so với những kẻ sống thiếu đạo đức sẽ không hề tăng trưởng .
– Tuy nhiên, không nên lấy cớ, mượn danh đạo đức để trì chiết, chế giễu, phê phán con người, bóp nghẹt đời sống của cá thể trong xã hội. Nên nhớ, đạo đức chân chính luôn mang tính nhân văn biểu lộ trong cách hành xử giữa con người với con người .

c) Bài học nhận thức và hành động

– Nhận thức : Lời dạy của Phật là bài học kinh nghiệm ý nghĩa so với con người ở mọi thời đại. Con người cần nhận thức đúng đắn giá trị vai trò của đạo đức là hướng con người tới đời sống tốt đẹp. Đồng thời cần hiểu rằng rèn luyện cho mình có phẩm chất đạo đức tốt là chưa đủ, quan trọng hơn là phải biết dùng đạo đức đó như thế nào cho có ý nghĩa .
– Hành động :

+ Tuổi trẻ cần hướng đến một lối sống có tri thức, có văn hóa… Đó là biểu hiện của đạo đức.

+ Cần sống có đạo đức, biết sử dụng đạo đức một cách đúng đắn, có ý nghĩa để đi đến một lối sống tương thích .

3. Kết bài

Đức hạnh là nền tảng của mọi thứ và chân lí là bản chất của mọi đức hạnh (Mahatma Gandhi). Có đức hạnh và biết sử dụng đức hạnh của mình đúng cách, con người mới thực sự bước vào cánh cửa của Chân, Thiện, Mĩ

Source: https://tbdn.com.vn
Category: Văn học

Viết một bình luận